Diagnostiek
Laboratoriumbevindingen
Vaststellen diagnose de ziekte van Fabry
- Activiteit van α-galactosidase A in leukocyten van < 5% van de mediaan van het referentiebereik is bewijzend voor de ziekte van Fabry bij mannen. Een verlaagde activiteit (maar > 5%) kan voorkomen bij mannen met de niet-klassieke ziekte. In dat geval is de ziekte niet met zekerheid vast te stellen met alleen een enzymactiviteitsmeting. Bij vrouwen kan de activiteit verlaagd zijn, maar ook normaal (dit sluit de ziekte dus niet uit bij vrouwen).
- DNA-diagnostiek: sequencing van het GLA-gen. Wanneer er een met zekerheid ziekteveroorzakende variant (mutatie) wordt gevonden dan is dit bewijzend voor de ziekte van Fabry. De Fabry Working Group Genotype Phenotype Database (http://fabrygenphen.com/) kan worden geraadpleegd om de relatie tussen een GLA-variant en het fenotype op te zoeken.
- Indien er een variant wordt gevonden waarvan de pathogeniciteit onduidelijk is, kan aanvullend onderzoek nodig zijn (zie het stroomdiagram op de volgende pagina).
- Het meten van de concentratie lysoGb3 in plasma kan helpen om meer diagnostische zekerheid te verkrijgen (zie stroomdiagram). Het is belangrijk te realiseren dat de lysoGb3-waarde duidelijk verhoogd is bij mannen met de ziekte van Fabry (klassiek en niet-klassiek) en bij vrouwen met klassieke ziekte, maar bij vrouwen met het niet-klassieke type kan de concentratie lysoGb3 binnen de normaalwaarden liggen en kan aanvullend onderzoek nodig zijn. (Smid et al. 2015)
Aanvullend onderzoek
- Beeldvorming: echocardiogram; MRI van het hart en de hersenen.
- Metabool laboratoriumonderzoek: Gb3 in plasma en urine, lysoGb3 in plasma en urine.
- Overig labonderzoek: elektrolyten, nierfunctie, urine eiwit en kreatinine, plasma troponine T en NT-proBNP.
De familie van de patiënt moet in kaart worden gebracht om na te gaan wie er in de familie ook de GLA-mutatie heeft.
Vaststellen uitgangssituatie bij diagnose
Als de diagnose is gesteld, wordt een uitgebreide anamnese afgenomen, met aandacht voor:
- Familiegeschiedenis, bezoek aan klinisch geneticus
- Neuropathische pijn (moment van start, omschrijving, chronisch en/of acuut, duur van acute aanvallen, uitlokkende factoren, gebruik van analgetica, koude- en/of hitte-intolerantie)
- Anhidrose/hypohidrose
- Gehoorproblemen, draaiduizeligheid, tinnitus
- Oogheelkundig onderzoek verricht? (cornea verticillata?)
- Aanwezigheid angiokeratomen
- Doorgemaakt hartinfarct, herseninfarct, verminderde nierfunctie?
- Klachten passend bij hartritmestoornissen, hartfalen, herseninfarct of TIA?
- Is er ooit een nier- en/of hartbiopt genomen?
- Middelengebruik (roken, drugs, alcohol)
- Medicatiegebruik
Er wordt ook uitgebreid lichamelijk onderzoek verricht, waaronder neurologisch onderzoek. Tevens speciale aandacht voor de aanwezigheid van angiokeratomen (solitair of clusters, plaats op het lichaam (lippen, schaamstreek)).
Prenatale diagnostiek
Kinderwens
Indien een van beide ouders de ziekte van Fabry heeft, dan is er een verhoogde kans op de ziekte bij eventuele kinderen. Hierna worden een aantal opties besproken met betrekking tot zwangerschap. Of deze opties van toepassing zijn, hangt mede af van de vorm van de ziekte (klassiek/niet-klassiek) die een patiënt heeft. Men kan kiezen om op een natuurlijke manier zwanger te worden en het risico op het krijgen van een kind met de ziekte van Fabry te accepteren. Daarnaast zijn er mogelijkheden om de geboorte van een kind met klassieke ziekte van Fabry te voorkomen, zoals
1) onderzoek tijdens de zwangerschap door middel van een vlokkentest of vruchtwaterpunctie,
2) onderzoek vóór de zwangerschap door zwanger te worden door middel van een reageerbuisbevruchting (pre-implantatie genetische diagnostiek),
3) overig (zaadceldonatie, eiceldonatie, adoptie).
Voor meer informatie over deze opties kan vóór een eventuele zwangerschap de polikliniek Klinische Genetica bezocht worden voor meer informatie.





